YABANCI  PERSONEL ÇALIŞMA İZNİ İŞLEMLERİ

I- YABANCI DAN İSTEDİĞİMİZ BELGELER
 -   Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep dilekçesi,
 -   Yabancı Personel Başvuru Formu (4 nüsha, son altı ay içerisinde çekilmiş) fotoğraflı,  (Yabancı Personel Bildirim formu)
 -   Noter Onaylı ve Türkçe tercümeli Pasaport sureti,
 -   Noter Onaylı ve Türkçe tercümeli Diploma sureti,
 -   Türkiye’den yapılacak başvurular için, geçerli İkamet Tezkeresi,
(İkamet tezkeresinin süresinin en az altı ay olması ve başvurunun bu süre içerisinde yapılması zorunludur)
 -   Özgeçmiş ( özgeçmiş formatı )
Yabancı personel ve sanatkar çalıştıracak Belgeli Turizm İşletmeleri için:
 -   İş mukavelesi,
 -   Döviz gelirlerine ait belgeler,
 -   Bonservisler  (Ciddiyeti konusunda tereddüt yaratan müesseselerin bonservisleri hariç),

Mesleki hizmetler kapsamında çalışma izni talep eden  yabancının yukarıdaki belgelere ek olarak Yurt dışında yüksek öğrenim görmesi halinde 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7/p
maddeleri uyarınca, “Yurt dışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği’ne uygun olarak alacağı “Diploma Denklik Belgesi”,
 -   Ülkesindeki meslek kuruluşundan mesleğini icra ettiğine, kendi ülkesindeki meslek örgütüne üye olduğuna ve  “meslekten men cezası olmadığına” ilişkin son altı ay içinde alınmış belge,
 -   Danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla hizmet sunması durumunda, iş tanım belgesi ile sözleşme (firma-firma arası veya firma-kişi arası) örneği,
 -   Mühendis, mimar ve şehir plancılarının her tür ve ölçekte danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla uzman olarak  hizmet sunması ya da  kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projelerde proje hazırlaması ve imza yetkisi alması durumunda, noter ya da konsolosluk onaylı ve yalnız bu işe münhasır kalmayı öngören taahhütname ibraz etmesi gerekmektedir.
II-YABANCI PERSONEL İSTİHDAM EDECEK KURUM/KURULUŞTAN İSTEDİĞİMİZ BELGELER
 -   Çalışma  ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep dilekçesi,
 -   Son yıla ait, vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu,
 -   Kuruluş yabancı sermayeli ise, kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin aslı veya kuruluşça onaylı örneği,
 -   Yabancı uyruklu öğretmen istihdam edecek Özel Öğretim Kurumları için; Kurum Ruhsatı ve Milli Eğitim Bakanlığı onay yazısı suretleri,
 -   Turizm kuruluşlarının istihdam edecekleri idari personel için varsa Turizm Bakanlığı’ndan alınmış işletme ve yatırım belgesinin sureti,
 -   Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projeleri yapma hakkı kazanmış kuruluşların (konsorsiyumlar dahil) ilgili kurum ve kuruluştan alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge,
 -   Mühendislik, mimarlık,  müteahhitlik ve danışmanlık hizmetleri kapsamında yabancıuzman istihdam edecek tüzel kişiliklerde, aynı meslekte Türk mühendis / mimar / şehir plancısı istihdam edildiğini ispata dair ücret bordrosu ve yabancı ile yapılan sözleşme örneği.

VEKALET  (Çalışma izni işlemlerini Ankara Danışmanlık yürütecekse)
B- YABANCI ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSUNA EK BELGELER
 -   Yabancı, ortak temsilcisi ya da  kilit personel ise, durumunu kanıtlayan yetkili makamlardan onaylı işverenince verilen belge,
 -   Vatandaşlık Kimlik Belgesi örneği,
 -   Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt örneği,
 -   Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme cüzdanı sureti,
 -   Türk soylu olduğuna ilişkin belge,
 -   Mesleki eğitim diploma ve sertifika örnekleri,
 -   Bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı, kabul yazısı gibi diğer belgeler.

Yurt içinden :

Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe istinaden en az altı ay süreli ikamet izni almış olan yabancıların, bu süre içerisinde çalışma izni almak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nabaşvurmaları gerekir.

Yurt dışından :

Yurt dışından başvuru yapacak  yabancıların çalışma izin başvurularını Türkiye’nin dış temsilciliklerine yapmaları gerekmektedir.

YURTDIŞI BAŞVURU İLE BAKANLIĞA DOSYA TESLİMİ
4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 5 inci maddesi gereğince, süreli çalışma izni iş piyasasındaki durum, çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişiklikleri dikkate alınarak, yabancının ikamet izninin süresi ile hizmet akdinin veya işin süresine göre, belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli bir meslekte çalışmak üzere en çok bir yıl geçerli olmak üzere verilmekte, bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra, aynı işyeri veya işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi üç yıla kadar uzatılabilmektedir.

Yurtdışından yapılan çalışma izin taleplerinin değerlendirilebilmesi için yabancının uyruğunda bulunduğu veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki T.C. temsilciliklerine yapılan başvuruyu takiben en geç üç işgünü içerisinde Yönetmelikte öngörülen diğer belge ve formların Bakanlığa teslimi zorunludur.

Bu süre aşıldığı takdirde yapılan çalışma izni başvurusu değerlendirmeye alınmamaktadır.

Çalışma izin türlerine göre başvuruya esas istenilen diğer belgeler aşağıda yer almaktadır.

Süreli Çalışma İzni

- Türkiye’de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla  yükümlü olduğu çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile birlikte en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,

Süresiz Çalışma İzni

- Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,

- Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan ilgili mercilerden alınan belge,

- Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36 ncı maddesine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi.

Bağımsız Çalışma İzni

- Yabancının geldiği ülkeden alacağı vergi sicil belgesi,

- Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik veya mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler,

- Mühendis, mimar ve şehir plancısı yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik akademik ve mesleki yeterliliği olduğunu kanıtlayan yetkili mercilerden alınmış belgeler,

- Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,

- Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde istenilebileceği belirtilen belgeler

İstisnai Çalışma İzni

- Yabancıların Kanunun 8 inci maddesinde sayılan statülerini kanıtlayan belgeler,

- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt örneği,

- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme cüzdanı sureti

NOT 1 - Ayrı firma başvuruları, ilk başvuru gibi ele alınacağından, aynı form ve belgelerle yeniden müracaatta bulunulacaktır. Ayrıca, daha önce çalışılan tüzel kişilikten alınacak ilişik kesilmesine ilişkin yazı başvuruya eklenecektir.

NOT 2- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıığı, gerek görülmesi halinde yukarıda belirtilen tüm belgelerin yanı sıra ek belge talebinde bulunabilir.

NOT 3- Başvuru için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca istenilen evrakların tümü noter onaylı Türkçe tercümeleri ile birlikte iletilecektir. Bu şekilde iletilmeyen bilgi ve evraklar olması halinde başvuru işleme alınmayacak ve iade edilecektir.

YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİN BELGELERİ 2008 YILI HARÇ MİKTARLARI :
4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 34. Maddesi gereğince 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (6) sayılı tarifeye eklenen 2008 yılında yabancılara verilecek çalışma izin belgeleri için öngörülen harç miktarları aşağıda belirtilmiştir (20.12.2006 tarih 26382 sayılı Resmi Gazete):

Yabancılara Verilecek Çalışma İzin Belgeleri :

Harç tutarları Vergi Dairelerine veya T.C.Ziraat Bankası Ankara Kızılay Şubesi 1000-5001 no.lu Maliye Bakanlığı Çankaya Malmüdürlüğü Hesabına yatırılacaktır.

Makbuza Şirket adı ve yabancı şahsın adı mutlaka yazdırılmalıdır.

Makbuz aslı bir dilekçe ekinde Bakanlığımız Genel Evrak Şubesine verilecektir.

İnternet üzerinden EFT ile yapılan harç ödemelerine ilişkin makbuzlar, ilgili Banka’nın orijinal onay kaşesi ve imzası bulunmaması durumunda kabul edilmemektedir.

Çalışma İzni Başvurusu

Yurt içinden çalışma izin talebinde bulunabilmek için; yabancı şahsın Emniyet makamlarınca verilmiş bulunan ve en az altı ay süreli ikamet tezkeresinin bulunması ve başvurunun bu süre içerisinde yapılmış olması gerekmektedir. Öğrenim amacıyla verilmiş ikamet tezkereleri kabul edilmemektedir.

En az altı ay süreli geçerli ikamet tezkeresi bulunmayan yabancılar, yurt dışından çalışma izni için başvurularını, uyruğunda bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yaparlar. Ancak bu başvuruyu müteakip en geç üç işgünü içinde başvuru için istenilen tüm bilgi ve belgelere ait müracaat dosyasının (ilgili işverenlikçe) Bakanlığımıza teslimi gerekmektedir.

İşyeri Değişikliği

Herhangi bir işyerinde çalışmak üzere çalışma izni almış ve izin süresi sona ermemiş bulunan bir yabancının Türkiye’deki farklı unvanlı başka bir işyerinde çalışmak istemesi halinde yeniden çalışma izni talebinde bulunması gerekmektedir. Önceki işyerindeki çalışma iznine istinaden verilmiş veya bu nedenle temdit edilmiş (uzatılmış) olan ikamet tezkeresi yeni başvuru için geçerli kabul edilmemektedir. Bu durumdaki yabancıların önceki işyerinden ayrılışlarını Emniyet makamlarına bildirerek bunu İkamet tezkeresine işletmeleri ve tezkerenin en az altı ay süreyle yenilenmiş olarak ibrazı gerekmektedir.

Farklı unvanlı bir işyerinde çalışma istemiyle yapılacak izin istemleri, ilk başvuru gibi ele alınacağından, Yönetmelik ekinde belirtilen tüm belge ve formların doldurularak yeniden müracaatta bulunulması gerekmektedir. Ayrıca, daha önce çalışılan tüzel kişilikten alınacak ilişik kesilmesine ilişkin yazı başvuruya eklenecektir.

Eksik Belge

Başvuruya esas nitelikteki evrakların eksik olduğu tespit edilen başvuru dosyaları derhal işlem dışı bırakılarak dosya iade işlemi yapılmakta, gerektiğinde ya da tekrar aynı şekilde başvuru yapıldığında talep reddedilmektedir.

Elden eksik evrak alımı yasaktır. Eksik evraklar bir dilekçe ekinde Bakanlığımız Genel Evrak servisine teslim edilecektir.

Yabancı Personel Başvuru Formu

Yabancı Personel Başvuru Formunda yer alan bütün alanlar mutlaka doldurulacaktır. Yabancı personel ya da firmaya uygun olmadığı için cevaplanamayacak sorular için de sorunun neden boş bırakıldığı cevap kısmına yazılacaktır. Örneğin yabancı şahıs şirket ortağı ise ve aylık ücret almıyorsa; Ücret kısmına: “Şirket Ortağı” açıklaması yazılacaktır.

Çalışma izin başvurusunda bulunulan Şirkette görev yapan Türk ve yabancı tüm personelin SSK veya Bağ-Kur kayıtlılık durumunu gösterir son aya ait prim bordrosunun ibrazı zorunludur.

Başvuru formunda yabancıya ödeneceği beyan edilen ücret miktarının yabancının meslek, kariyer ve yapacağı görev ile bağdaşır seviyede olması gerekmektedir. Yabancıya Meslek ve göreviyle uyumlu olmayan bir ücret ödeneceğinin beyan edilmesi durumunda çalışma izin talebinin reddi söz konusu olabilmektedir.

Sadece Yabancı Personel Başvuru Formu 4 nüsha olarak doldurulacak olup, diğer tüm belgeler sadece birer adet konulacaktır.

Ek Belgeler

Bakanlığımızca verilen tüm çalışma izinleri yabancının statüsüne göre SSK veya Bağ-Kur Genel Müdürlüklerimize bildirilmekte olup, işverenlikçe yabancıya ödeneceği beyan edilen ücret miktarı da ayrıca bu bildirimlerde yer almaktadır.

Şirket ortağı olan yabancıların çalışma izin başvurularında da tamamen aynı prosedür izlenecektir. Ancak değerlendirme için yabancının şirket ortağı olduğunu gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin ibrazı gerekmektedir.

Şirket ortağı sıfatıyla yapılacak çalışma izni (İlk) başvurularında yabancıya ait Bağ-Kur kayıt belgesi Bakanlığımıza ibraz edilecektir.

Şirket ortağı sıfatıyla yapılacak çalışma izni uzatma başvurularında yabancıya ait Bağ-Kur kayıt belgesiyle birlikte Prim Borcunun da bulunmadığına dair Bağ-Kur’dan alınacak yazı aslı da ibraz edilecektir.

Başvuru dosyası Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına hitaplı çalışma izni talep dilekçesi en üstte olacak şekilde hazırlanmalıdır. Talep dilekçesinde ekte sunulan belgelerin neler olduğu sıra numarası da yazılarak tek tek belirtilecektir.

 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıığı ndaki değerlendirme işleminin daha sağlıklı ve süratli olabilmesini teminen ibraz edilen tüm belgeler sol kenarından delindikten sonra yarım kapak bir karton dosyaya takılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Genel Evrakına teslim edilmelidir. Naylon torba zarf içinde evrak teslim edilmemelidir.

29 Ağustos 2003 tarih ve 25214 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik ekinde de belirtildiği üzere; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, gerek görülmesi halinde yukarıda belirtilen tüm belgelerin yanı sıra ek belge talebinde bulunabilir.

Süre Uzatımı

Süre uzatımı müracaatlarında mevcut çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden uzatma başvurusunda bulunulabilir. Süresi sona ermiş bir çalışma izninin uzatılması için, sürenin bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde uzatma talep dilekçesi ve eklerinin Bakanlığımız Genel Evrak Kayıtlarına girmiş olması gerekmektedir.

Süre uzatımı müracaatlarında Bakanlığımızdan alınmış bulunan Çalışma izin belgesi aslının fotoğraflı, işveren tarafından imzalı ve kaşeli/mühürlü olarak ibrazı zorunludur.

Süre uzatımı müracaatlarında Şirketin vergi borcunun bulunmadığına dair Vergi dairelerinden alınacak yeni tarihli yazı aslının ibrazı zorunludur.

Bir şirket tarafından yapılacak birden fazla yabancıya ait çalışma izin başvurusunda Şirkete ilişkin olarak ibrazı zorunlu belgelerin her yabancının dosyasına ayrı ayrı değil sadece bir adet konulması yeterli olacaktır. Ancak diğer başvurularda Şirkete ait evrakların hangi dosyada olduğu belirtilecektir.

Şirket veya işletmenin son yıla ait, vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu, (Tablolar Yeminli Mali Müşavirlerce de onaylanabilir) Özel hesap dönemi bulunan şirketler hariç olmak üzere, her yıl 1 Nisan tarihinden sonra yapılacak başvurularda, şirketin geçmiş yıla ait bilanço ve kar/zarar tablosu ibraz edilecektir. Örneğin; 01.04.2005 tarihinden sonra yapılmış müracaatlarda 2004 ve 2003 yıllarına ait mukayeseli tablolar dosyaya konulacaktır.

T.C. vatandaşı ile evli

Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, T.C. vatandaşı eşe ait yeni tarihli vukuatlı nüfus kayıt örneği (asıl suret), ile noter onaylı evlenme cüzdanı sureti ibraz edilecektir.

Ev Hizmetleri

Konutunda, hasta, yaşlı veya çocuk bakımı gibi hizmetlerde yabancı çalıştırılması taleplerinde; yabancıya ait uzmanlık belgeleri, sertifika, diploma ve sair belgeler ibraz edilecektir.
Ayrıca işveren olarak yabancı istihdam talebinde bulunan kişinin;
a) Cumhuriyet Savcılıklarından alınmış adli sicil belgesi,
b) nüfus cüzdanı örneği,
c) ikametgah ilmühaberi,
d) konutta yaşayanların iştigal ve gelir durumunu gösterir belgeler ile
e) yabancı çalıştırma talebi sağlık sorunları olan bir kişinin bakımıyla ilgiliyse buna ilişkin rapor ve sair belgelerin ibrazı zorunludur.
Yönetmelikte yabancı ile ilgili olarak belirtilen diğer bilgi ve belgeler de ayrıca dosyaya konulacaktır.

Adres Değişikliği

Çalışma izni verilmiş bulunan yabancı personelin çalışacağı adresin değişmesi durumunda, işverenlik veya yabancının vereceği adres değişikliği talep dilekçesinin ekinde;
a) Halen geçerli olan son çalışma izninin işyeri unvan ve adres bilgilerinin işlenmiş olduğu ikamet tezkeresinin ilgili sayfalarının noter onaylı sureti,
b) Şirketin eski ve yeni adreslerini gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi aslı veya Kuruluşça onaylı örneği,
c) Halen geçerli olan Çalışma izin belgesinin bir örneği ibraz edilecektir.

Özellik Arz Eden Doğrudan Yabancı Yatırımlar

Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmeliğin (29.08.2003 tarihli ve 25214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır) 4 üncü Maddesi kapsamında yer alan özellik arz eden doğrudan yabancı yatırımlarda istihdam edilecek kilit personel niteliğindeki yabancılar ile büyük sanayi kuruluşlarının üst düzey yöneticilerinin (Genel Müdür gibi) çalışma izin talepleri Dairemiz bünyesinde oluşturulan bir Şube Müdürlüğünde değerlendirmeye alınmaktadır. Bu birimimize gelen dosyalar en geç 15 gün içinde sonuçlandırılmaktadır.

Harçlar

Yurtiçinden yapılmış başvurularda yabancıya çalışma izni verilmesinin uygun bulunması halinde Bakanlığımız yazılı olarak 492 Sayılı Harçlar Kanunu Gereğince gereken harç tutarının yatırılarak Makbuz aslının bir dilekçe ekinde Bakanlığımız Genel Evrak Şubesine ibrazını istemektedir. Söz konusu harç tutarları Vergi Dairelerine veya Maliye Bakanlığı Çankaya Malmüdürlüğüne ait T.C.Ziraat Bankası Ankara Kızılay Şubesi nezdinde bulunan 39008866-5001 no.lu hesaba yatırılacaktır. Makbuza Şirket adı ve yabancı şahsın adı mutlaka yazdırılmalıdır.

İnternet üzerinden EFT ile yapılan harç ödemelerine ilişkin makbuzlar, ilgili Banka’nın orijinal onay kaşesi ve imzası bulunmaması durumunda kabul edilmemektedir.

Önemli Hususlar

İkamet tezkerelerinin Noter onaylı Asıl (Islak kaşeli) suretlerinin ibrazı zorunludur. Ayrıca diploma ve pasaportun da Türkçe tercümeli ve Noter onaylı olarak verilmesi, pasaportun geçerlilik süresinin sona ermemiş olmasına dikkat edilmelidir.

Yabancıların icra edemeyecekleri mesleklerle ilgili çalışma izin müracaatları değerlendirmeye alınmamaktadır. Örnek olarak; tıp doktorluğu, diş hekimliği, veterinerlik, eczacılık gibi meslekler kanunlarla sadece Türk vatandaşlarına hasredilmiş olduğu için yabancıların bu meslekleri icra etmek üzere çalışma izni başvurusunda bulunmamaları gerekmektedir. Ancak uyruğunda bulunduğu ülkedeki T.C. temsilciliklerinden alınmış “Türk soyluluk” belgesi bulunanların müracaatları değerlendirmeye alınabilmektedir.

Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36 ncı maddesine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesinin ibrazı zorunludur.

Kültür ve Turizm Bakanlığından Belgeli Turizm İşletmelerince herhangi bir yabancı için ilk kez yapılacak çalışma izin başvurularında anılan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınacak görüş için; Başvuru formu, diploma, bonservis, iş sözleşmesi, döviz gelirlerine ait belgelerin bir adet fazla konulması işlem süresini kısaltacaktır.

Belgeli Turizm İşletmelerince yapılacak çalışma izin başvurularında İşletmenin bozdurmuş olduğu en az 40.000 ABD Doları veya muadili dövize ilişkin belge (Asıl) ibraz edilecektir.

 Yabancı Personel Çalışma İzni Almak İçin